12 ხელნაწერი წიგნი – თანამედროვე ქართული ხელნაწერები

ქართული კალიგრაფიის მივიწყებული ხელოვნების აღორძინება

სამი ხელნაწერი წიგნი, რომლებმაც 1990 წლიდან საქართველოში კალიგრაფიის აღორძინებას დაუდო სათავე.

საქართველოში კალიგრაფიის აღორძინება 1990 წელს სამი ხელნაწერი წიგნის შექმნით დაიწყო:

1990 – „კოლაელ ყრმათა წამება“ (20 გვერდი)

1991 – „აბდულმესიანი“ (108 გვერდი)

1992 – „მართლმადიდებლური ლოცვები“ (64 გვერდი)

მზად ვართ განვიხილოთ სერიოზული საგამოფენო შეთავაზებები და შეკითხვები ხელნაწერების შეძენის ან გრძელვადიანი განთავსების შესახებ.

ქართული ხელნაწერი წიგნების ეს კოლექცია აერთიანებს ნამუშევრებს, რომლებიც 1990–2014 წლებში შეიქმნა ქართული კალიგრაფიისა და ხელნაწერი წიგნის ტრადიციის თანამედროვე ფორმით გასაგრძელებლად.

ლევან ჩაგანავა ქართული კალიგრაფიით 1989 წელს დაინტერესდა. იმ დროისთვის ეს უძველესი ხელოვნება საქართველოში თითქმის ორი საუკუნის განმავლობაში დავიწყებული იყო და არ არსებობდა არც სახელმძღვანელოები და არც სასწავლო მასალები.

შუა საუკუნეების ხელნაწერების რეპროდუქციების შესწავლისა და საკუთარი ხელწერის დახვეწისას ის მიხვდა, რომ კალიგრაფია ხელნაწერი წიგნის ხელოვნებასთან ერთად ვითარდებოდა.

ლევანმა საკუთარი ხელნაწერების შექმნა დაიწყო და მალე სამი წიგნი დაასრულა აკინძვის განსხვავებული ტექნიკის გამოყენებით.

ფუძემდებელი ტრილოგია (1990–1992)

ორსაუკუნოვანი წყვეტის შემდეგ ლევან ჩაგანავას 1990–1992 წლებში შექმნილმა სამმა მოხატულმა ხელნაწერმა ქართული კალიგრაფიის ტრადიციის აღორძინებას დაუდო სათავე.

ეს ადრეული წიგნები ეროვნული გამოღვიძების, სულიერების ხელახლა აღმოჩენისა და მოგვიანებით, მწვავე კრიზისის ჟამს შეიქმნა. მესამე წიგნი 1992 წლის იანვარში, თბილისში მიმდინარე შეიარაღებული დაპირისპირების, ელექტროენერგიის გათიშვისა და სურსათის უკმარისობის ქაოსში მომზადდა. ის კულტურული და სულიერი წინააღმდეგობის მდუმარე აქტად იქცა.

შემდგომი ნამუშევრები (2009–2014)

მოგვიანებით შექმნილმა წიგნებმა აღორძინების პროცესი გააფართოვა. ზოგიერთი მათგანი აუკინძავი დარჩა, რათა ცალკეული გვერდების ჩარჩოში ჩასმა და გამოფენა შესაძლებელი ყოფილიყო, სხვები კი ხელნაკეთი ასლების სხვადასხვა ვარიანტად არსებობს ყდის ორიგინალი მხატვრობით.

თორმეტივე ხელნაწერი უნიკალური კულტურული არტეფაქტია. ისინი ქართულ ლიტერატურულ და სულიერ მემკვიდრეობას თანამედროვე მხატვრულ გამოხატვასთან აკავშირებს.

გამოფენები და საერთაშორისო აღიარება

2009 წლიდან ლევან ჩაგანავას ნამუშევრები მოსკოვის თანამედროვე კალიგრაფიის მუზეუმში მუდმივად არის გამოფენილი. ექსპოზიციის იმ სივრცეში მან მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის კალიგრაფებთან დაამყარა კავშირი და ბევრ მათგანთან ერთად საერთაშორისო პროექტებზე იმუშავა.

2010 წელს მან დააარსა საქართველოს მხატვარ-კალიგრაფთა კავშირი, დაიწყო ნიჭიერი ახალგაზრდებისთვის კალიგრაფიის სწავლება და თანამედროვე ხელნაწერი წიგნების შესაქმნელად ერთობლივი პროექტების ორგანიზება.

2012 წლის 14 ივლისს მან საქართველოში კალიგრაფიის პირველი საერთაშორისო გამოფენა გამართა, რომელზეც ადგილობრივი და უცხოელი კალიგრაფების ნამუშევრები იყო წარმოდგენილი. ქართველი კალიგრაფების მიერ შექმნილი 14 მოხატული ხელნაწერი წიგნი ვაჟა-ფშაველას პოემებს ეძღვნებოდა. მათთან ერთად გამოფენილი იყო ვაჟა-ფშაველას ლექსების მიხედვით სხვადასხვა ენაზე შესრულებული 21 შთამბეჭდავი კალიგრაფიული ნამუშევარი, რომლებიც შექმნეს უცხოელმა ხელოვანებმა იაპონიიდან, რუსეთიდან, უკრაინიდან, იტალიიდან, გერმანიიდან, ნიდერლანდებიდან, ნორვეგიიდან, კოლუმბიიდან, პერუდან და არგენტინიდან.

საქართველოს მხატვარ-კალიგრაფთა კავშირმა 14 ივლისი თანამედროვე ქართული კალიგრაფიის დღედ გამოაცხადა.

იხილეთ ვიდეო

თანამედროვე ქართული ხელნაწერები
ლევან ჩაგანავას მიერ 1990 წლიდან შექმნილი ქართული ხელნაწერები