თხზულების შესახებ: ვაჟა-ფშაველას „ილო“
1892 წელს შექმნილი პოემა „ილო“ (ქვესათაურით „ძველი ამბავი“) ვაჟა-ფშაველას სოციალურ-ჰუმანისტური ხედვის გამორჩეული ნიმუშია. მოქმედება პირობით მხარეში — „ზმანაში“ — ვითარდება, სადაც მდიდარი, მაგრამ დესპოტი და სასტიკი თავადი დავითი ყმებსა და საკუთარ ოჯახსაც კი ტერორში ამყოფებს. მისი მგრძნობიარე და კეთილი ვაჟი, ილო, სოფლის გლეხის ბიჭებთან თამაშსა და ძმობას ესწრაფვის, რის გამოც მამა მას სჯის და სახლში კეტავს; სარკმლიდან თავისუფალი თანატოლების შემხედვარე ბავშვი მწარედ განიცდის მამის სისასტიკესა და წოდებრივ უსამართლობას.
